Soruyu Sordun. Peki, Yanıtı Bekledin mi?

Sınıfa bir soru soruyorsunuz. İki öğrenci hemen parmak kaldırıyor. Diğerleri kitaba bakıyor, kalemini çeviriyor, bir şey söylemeye hazırlanıyor. Sessizlik uzamış gibi geliyor. Soruyu başka sözcüklerle yineliyor, bir ipucu veriyor, belki de yanıtı kendiniz tamamlıyorsunuz.

Oysa o kısa aralıkta bir öğrenci henüz cümlesini kuruyor olabilir. Biz konuşmaya yeniden başladığımızda onun düşüncesi de yarıda kalmış olabilir. Özellikle bir davranışı yorumlamasını, iki görüşü karşılaştırmasını ya da gerekçe sunmasını istediğimizde, yanıtın biraz hazırlanması gerekir.

Mary Budd Rowe’un bekleme süresi araştırmaları burada işe yarayan bir ayrım yapıyor: Soruyu sorduktan sonra beklemek ve öğrenci yanıt verdikten sonra beklemek. Rowe, bu iki aralığın yaklaşık üç saniye ve üzerine çıkarıldığı çalışmalarda öğrencilerin daha uzun, gerekçelerini daha çok açıkladıkları yanıtlar verdiğini bildiriyor.

Bunu bir öykü tartışmasında deneyelim. “Karakter arkadaşına yardım etmekte neden tereddüt etmiş olabilir?” diye sordunuz. Söz vermeden önce sınıfa üç-beş saniyelik düşünme alanı bırakın. Bu süre bitiş düdüğü değil; öğrencilerin metne dönmesi gerekiyorsa uzatın. “Önce herkes düşünsün, sonra konuşacağız.” demeniz, sessizliğin ne için olduğunu da açıklar.

Bir öğrenci “Korktuğu için” dediğinde ikinci durak başlar. Hemen onaylamadan, düzeltmeden veya başka birine dönmeden birkaç saniye daha bekleyin. Belki “Ama arkadaşını yalnız bırakmak da istemiyor” diye devam edecektir. Düşüncesini tamamladıktan sonra “Metindeki hangi ayrıntı sana bunu düşündürdü?” diye sorabilirsiniz.

Beklemek, bir çocuğa bütün sınıfın önünde uzun uzun bakmak anlamına gelmesin. Düşünme zamanını herkese verin. Hazır olmayan öğrenciye biraz sonra dönmeyi önerebilir, önce bir sözcük not almasına ya da arkadaşıyla kısa süre konuşmasına izin verebilirsiniz. Böylece sessizlik, yanıt yetiştirme baskısına dönüşmez.

Kaynak
Rowe, M. B. (1987). Wait Time: Slowing Down May Be a Way of Speeding Up. American Educator, ilkbahar sayısı. Yazarın makalesinin üniversite sitesindeki metni.